Tasavvuf Dersleri

Allah’tan Korkmak (2. Bölüm)

Allah’tan ve Azabından korkmak

Korkmak iki önemli konuyla ilgilidir. Birincisi, Allah’ın azabından korkmak. İkincisi, Bizzat Allah’tan korkmak. Halkın geneli daha çok ateşten yani Allah’ın cezalandırmasından korkar. Ancak ilim ehli insanlar ateşinden veya cezalandırmasından çok bizzat Allah’tan korkarlar.Çünkü avam tabakasının Allah hakkındaki bilgileri genelde az ve basit düzeyde olduğu için meselenin yalnız bir boyutunu temsil eden ateşten korkmayı ön plana çıkarırlar. Daha çok ateşte yakılmayı,demir zincirlere vurulmayı ve kelepçelenmeyi hatırlarlar. Halbuki Allah’tan korkmak daha büyük bir korkuyu ifade etmektedir. Alimler ve Arifler için ayette belirtilen şu ifadeler yeterlidir: “Allah, kendisine karşı(gelmekten) sizi sakındırıyor.” (Ali İmran 28) Bundan dolayı Allah Resulü “Ben onların arasında, Allah’ı en iyi bilen ve O’ndan en çok korkanım.” Buyuruyor.

Korkuyu Sağlayan Unsurlar

Tekrar belirtmeliyiz ki korkudan maksat sırf korkmanın kendisi değildir. Korkuyla kastedilen onun sonucudur. Yani korkudan sonra insanın görevlerini yerine getirmesi ve aksi davranışlardan kaçınmasıdır. Bu etkiyi oluşturacak Korkuyu sağlayacak unsurların bazılarından şöyle bahsedebiliriz:

1-Allah’tan korkmaya sevk eden unsurlardan biri kişinin, kurtuluşa erenleri düşünüp onların ne şartlarda kurtuluşa erdiklerini gözlemleyip kendisiyle mukayese etmesidir. Örneğin Allah şöyle buyuruyor: “Şu da muhakkak ki ben, tevbe eden, inanan ve Salih amel işleyen sonra (böylece) doğru yolda giden kimseyi bağışlarım.” (Taha 82) Allah bu ayette bize bağışlanmanın dört şartının tevbe,iman,Salih amel ve hidayet olduğunu söylüyor. Aynı şekilde bazı özellikler ise Asr suresinde geçmektedir. Kişi bu özellikleri kendisi ile mukayese edip eksikliklerini tespit ederek korkar. Aynı durum şu ayette de söz konusudur: “İçinizden, oraya uğramayacak hiçbir kimse yoktur. Bu,Rabbin için kesinleşmiş bir hükümdür.” Bu ayet kurtuluşa erenlerin bile oraya gireceğini göstermesi açısından müminin yüreğini hoplatmaya yeterdir. Falanca kişiye sormuşlar: “Neden ağlıyorsun?” Adam şöyle cevap vermiş: “Çünkü kesinlikle cehenneme gireceğimi biliyorum. Ama oradan nasıl kurtulacağıma dair bir kanaatim yoktur.”

2-Korkuyu celb eden unsurlardan biri de Allah’ın ve Resulünün kelamını düşünmek, Resulullah’ın siretini anlamaya çalışmaktır. Kalp bu durumda Allah’ın yüceliğinin sıfatlarını,cennet ve cehennem ayetlerini, O’nun gazabını ve geçmiş milletleri şiddetli bir şekilde cezalandırmasını açıkça müşahade eder. İbnul Cevzi şöyle diyor: “Allah’a yemin olsun ki, akıllı bir mümin Hadid suresini, Haşr suresinin sonunu, Ayetel Kürsi’yi ve İhlas suresini düşünerek okursa, Allah korkusundan kalbi titreyecek ve Allah’ın yüceliğinden dolayı büyük bir hayret içerisinde kalacaktır.”

3-Allah’tan korkmayı sağlayan unsurlardan bir diğeri de Allah’ın yüceliğini tefekkür etmektir. Allah’ın yüceliğini düşünen kişi mutlaka korkacaktır. Çünkü derin düşünce Allah’ın sıfatlarını ona öğretecektir. Allah yüceliği hakkında şöyle buyuruyor: “ Onlar, Allah'ın kadrini hakkıyla takdir edemediler(tanıyıp bilemediler).Oysa kıyamet günü yer, ve gök O’nun tasarrufundadır; gökler de onun kudret eliyle dürülüp-bükülmüştür. O, onların şirk koşmakta olduklarından münezzeh ve yücedir.”(Zümer 67) Bir hadiste Allah Resulü şöyle buyuruyor: “Allah, şöyle diyerek kendini yüceltir. Güçlü olan, hükümdar olan,büyük olan, aziz olan, şerefli olan benim.” Yine şöyle der: “Allah şöyle diyor: Güçlü (Cabbar) olan benim, güçlüler nerede? Müstekbirler nerede?”

4-Ölümü ve ölümün şiddetini düşünmek ve ondan kaçınılmayacağını bilmek korkuyu artırır. Yine ölümle olan sözleşmenin gece veya gündüz, yaz veya kış bir gün mutlaka geleceğini bilmek. Ölümün mutlaka gerçekleşeceğini bilmek. Allah şöyle buyurur: “De ki: Sizin kendisinden kaçtığınız ölüm, muhakkak sizi bulacaktır.” (Cuma 8) Ölümü hatırlamak Allah’tan korkmayı gerekli kılmaktadır. Zira Allah Resulü şöyle buyuruyor: “Tüm lezzetleri kaçıran ölümü çokça hatırlayın. Geçim sıkıntısı yaşayan bir kimse ölümü ansa feraha erer. Kim de bolluk anında onu hatırlamazsa Allah onu dara düşürür.” (İbni Hibban) Ansızın gelen bir ölüm saptırıcı bir fitne,bir şüphe,kötülük yapmaya ısrar ve haram olan şehvet anında bizi bulabilir. Bu durumda tevbe imkanı bulunamayabilir. Bu durumda pişmanlıkta fayda vermez: “Sonunda, onlardan birine ölüm geldiği zaman, der ki: "Rabbim, beni geri çevirin.Ki, geride bıraktığım (dünya) da salih amellerde bulunayım.Asla, gerçekten bu, yalnızca bir sözdür, bunu da kendisi söylemektedir. Onların önlerinde, diriltilip-kaldırılacakları güne kadar bir engel (berzah) vardır.” (Muminun 99,100)

5-Ölümden sonrasını, kabir hayatını ve sıkıntılarını düşünmek Allah’tan korkmayı sağlanyan bir diğer unsurdur. AllahResulü şöyle buyuruyor: “Daha önce sizlere kabir ziyartini yasaklamıştım. Fakat şimdi kabirleri ziyaret edebilirsiniz. Kabir ziyareti kalbi yumuşatır, gözyaşını akıtır ve ahreti hatırlatır. Ancak kabir ziyareti esnasında kötü söz söylemeyin.” (Hakim) Yine bir gün bir cenaze merasimi esnasında Allah Resulü kabrin başına oturup ağlar. Gözyaşları toprağı ıslatır ve şöyle buyurur: “Kardeşlerim! İşte böyle bir ana hazırlıklı olun.” (İbni Mace)

6- İnsan kıyameti ve onun zorluklarını düşünse, diriliş anını hatırlasa ve daha sonra olacakları düşünmeye başlasa bu korkuyu artıran bir unsur olabilir. Allah şöyle buyuruyor: “Ey insanlar, Rabb'inizden korkup-sakının ve öyle bir günün azabından çekinip-korkun ki, (o gün hiç) bir baba, çocuğu için bir karşılık veremez ve (hiç) bir çocuk da babası için bir şeyi verebilici değildir. Hiç şüphesiz Allah'ın va'di haktır. Artık dünya hayatı sizi aldatmaya sürüklemesin ve aldatıcı(lar) da sizi Allah ile aldatmasın.” (Lokman 33)

7-Korkuyu temin eden bir diğer unsur ise kulun, kendi günahlarını ve hatalarını düşünmesidir. Zira kul günahlarını unutmuştur. Oysaki Allah, onların hepsini bilmektedir. Kıyamet günü onları kulunun önüne sunacak ve onu bundan dolayı hesaba çekecektir. Kul asi olduğu halde Allah ona nimetler verebilir. Bu onu aldatmamalıdır. Bunun için günlük nefis muhasebesi yapmalı ve günahları sıkça hatırlamalıdır.

8-Allah’yan korkmayı sağlayan bir diğer unsur ise basit gibi görünen ve insanların önemsemediği küçük günahların kötü sonuçlarını düşünmektir. Resulullah bu durumu şöyke örneklendiriyor: “Bir vadinin ortasında konaklayam bir kavim vardı. Onların her biri bir çubuk getirdi. Bira araya getirdikleri bu basit çubuklarla ekmeklerini pişirdiler.” (Ahmed b. Hanbel) Bu hadiste çubuklarla ateş ve günahlarla cezalar arasında bir benzerlik söz konusudur: “Onların derileri pişip acı duymaz hale geldikçe, derilerini başka derilere değiştiririz ki acıyı duysunlar. Allah daima üstün ve hakimdir.” (Nisa 56)

9-İnsan başına gelecek kötü sonuçları düşünmesi bir diğer unsurdur. Hayatının kötü birşekilde sona ermesi durumunda sonuç kendisi için ne olacaktır acaba? “Melekler yüzlerine ve arkalarına vurarak ve “Tadın yakıcı cehennem azabını(diyerek) o kafirlerin canlarını alırken onları bir görseydin.” (Enfal 50) İnsanların kimsi ölümü yaklaştığı zaman fısk ve fücur içine girer ve kendini kaybederdi. Bundan dolayı selef alimleri büyük bir kaygı içinde olmuşlar ve şöyle “Hayatımızın son anlarında bile olsa hiçbir zaman Allah’ın gazabından emin olamayız demişlerdir. Çok iyi biliyorlardı ki Allah kişi ile kalbi arasına girer.O her gün yeni bir haldedir. Bazen yüceltir bazen yerin dibine batırır. Hidayete erdirdiği gibi delalete de düşürür. Bu sebeple Allah Resulü bile şöyle dua ederdi: “Ey kalpleri evirip çeviren Allah’ım! Kalplerimizi senin dinin üzere sabit kıl.” (Tirmizi,Ahmed bin Hanbel)

10-Bir diğer önemli unsur ise kişinin kendisine Allah’tan korkma duygusunu kazandıracak kimselerle oturup kalkmasıdır. Onlar Salihler,salimler ve muttakilerdir. Allah’tan korkanlarla arkadaşlık et, Çünkü “Rablerinden korkanların, bu Kitab’ın etkisinden tüyleri ürperir. Sonra hem bedenleri hem de kalpleri Allah’ın zikrine ısınıp yumuşar.” (Zümer 23)

Salih insanların hayat hikayelerini okumakta onlarla arkadaşlık etmek gibidir. Örneğin; İbni Abbas bir gün çarşıda demircinin demir ateşte körüklediğini görünce Allah korkusundan düşüp bayılmıştı. Allah’tan o kadar çok korkardı ki, ağlamaktan dolayı gözyaşları yanaklarında iz yapardı. Adeta gözyaşlarından oluşan yanakları vardı onun. Ömer Bin Hattap okuduğu ayetlerin etkisinde kaldığı için hastalanmış, yataklara düşmüştü ve insanlar onu ziyarete gelmişlerdi.

Allah Resulü şöyle buyurmuştu: “Benim bildiğim siz de bilseydiniz az güler, çok ağlardınız. Yollara dökülüp Allah’a yalvarırdınız.” (Tirmizi)

Hz.Ayşe namazında “Allah bize lütfetti de bizi vücudun içine işleyen azaptan korudu.”(Tur 27) Ayetini okuyor ağlıyorda ağlıyordu.

Hz Ebubekir okuduğu ayetlerden çok etkileniyor ve şöyle diyordu: “İşte beni bitiren budur.” “Keşke meyvesi yenen bir ağaç olsaydım.”

Hz Ömer şöyle diyordu: “Keşke saman parçası olsaydım, keşke bir hiç olsaydım,keşke annem beni doğurmasaydı.” Fırat kenarında kaybolan bir deve ölse kıyamet günü hesabı benden sorulur diye korkarım.” Yine bir sözünde şöyle diyordu: “Gökyüzünden biri, Ey İnsanlar biriniz hariö hepiniz cennete gireceksiniz, diye seslense o bir tek kişi benim diye korkarım.”

Osman bin Affan gecelerini tesbihle ve Kuranla geçirirdi. Çok kuran okurdu. Şehit olduğunda da Kuran üzerinde şehit olmuş ve mushafı yırtılmıştı. Şöyle diyordu: “Keşke ölsem de hiç dirilmesem.”

İmran bin Husayn şöyle diyordu: “Keşke fırtınalı bir rüzgarın savurduğu kül olsaydım.”

Ebu Hureyre “Ateşin kendileri ile tutuşturulduğu ilk üç kişi hadisini” rivayet ederken üç kez baygınlık geçirmişti.

Seleften bazı alimler şöyle demişlerdir: “İnsanların durumuna şaşmamak elde değil. Hasta olmamak için perhiz yapıp yeme-içmeden korunurlar. Ama cehenneme girme korkusuyla günahlardan korunmazlar.”

Korkuya engel teşkil eden bazı şeyler

Bazı şeyler korkuya engel teşkil edebilir: “Kötülük, dünya sevisi,kötü arkadaş çevresi,gaflet, his ve duyguların donuklaşması v.b.

KORKU İLE İLGİLİ ETKİNLİKLER

1-Kabir Ziyareti                                                                           4-Vasiyet yazdırmak

2-Ölü yıkama ve gömülme merasimlerine eşlik etmek       5-Konuyla ilgili ayet,hadis panosu oluşturma

3-Huzur evi ziyareti          

 

NOT: Bu dersler farklı islami kaynaklardan derlenerek hazırlanılmıştır. İslam davetçilerinin bu ders serisinden kaynak olarak istifade etmesine olanak sağlamak amacıyla yayınlanmaktadır. 

                                              

One comment to Allah’tan Korkmak (2. Bölüm)

Bir cevap yazın

Comment
Name*
Mail*
Website*